HISTORIA

  

JAK WYGRALIŚMY POWSTANIE?

Klęska Niemiec w I wojnie światowej dała Polakom zamieszkującym obszar zaboru pruskiego nadzieję na włączenie tych terenów do powstającego państwa polskiego. Początkowo nie myślano o walce, czekając na decyzje konferencji pokojowej. Po przyjeździe do Poznania Ignacego Jana Paderewskiego 26 XII 1919 roku, Polacy zorganizowali manifestację patriotyczną. Dzień później Niemcy przygotowali kontrdemonstrację, zaczęły wybuchać walki.
W ciągu trzech dni powstańcy opanowali prawie cały Poznań. Na przełomie 1918 i 1919 roku Niemców usunięto ze znacznej części Wielkopolski, a ruch powstańczy został podporządkowany kierownictwu Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej.
Rosnące w siłę wojska powstańcze przekształcono w Armię Wielkopolską. Od drugiej połowy stycznia Niemcy próbowali rozbić powstańców, organizując kontrofensywę. Powstrzymano ją w lutym, decydujące walki odbyły się pod Rawiczem na froncie południowym i pod Babimostem na froncie zachodnim. Zginęło wówczas około 2000 powstańców.
16 II 1919 roku podpisano rozejm w Trewirze, a podczas konferencji pokojowej w Paryżu ustalono, że prawie cała Wielkopolska wejdzie w skład Polski.

Zwyciężyliśmy!

_______________

KALENDARIUM POWSTANIA

  • 27 XII 1918 – wybuch pierwszych walk w Poznaniu. Zginął wtedy Franciszek Ratajczak. Polacy opanowali Dworzec Główny, Pocztę i kilka redut systemu fortecznego Poznania. Odbyły się również walki na prowincji, podczas których poległ Jan Mertka.
  • 6 I 1919 – zdobycie lotniska na Ławicy przez powstańców – zakończenie akcji wyzwalania Poznania. Powstanie przekroczyło teren Wielkopolski.
  • 15 I 1919 – do tego czasu wojska powstańcze wyzwoliły prawie całą Wielkopolskę.
  • 16 II 1919 – rozejm w Trewirze, kończący walki powstańcze w Wielkopolsce.
  • V 1919 – podporządkowanie się wojska powstańczego dowództwu Wojska Polskiego.
  • 28 VI 1919 – podpisanie traktatu wersalskiego, dzięki któremu prawie cała Wielkopolska wróciła do Polski.
  • 8 III 1920 – likwidacja frontu wielkopolskiego, zakończenie powstania.

___________________

BOHATEROWIE POWSTANIA

  • Ignacy Jan Paderewski – symbol walki o odzyskanie wolności i walki o zachodnią granicę. Do Poznania przyjechał 26 grudnia 1918 roku. Niemcy, mając świadomość zagrożenia spowodowanego przyjazdem tak wybitnej osoby, nie chcieli dopuścić do jego przyjazdu. Interwencje okazały się jednak nieskuteczne, wyłączono jednak prąd na poznańskim dworcu. Mimo tego, poznaniacy przywitali Paderewskiego setkami pochodni i pieśniami patriotycznymi.
  • Stanisław Taczak – pierwszy dowódca Powstania Wielkopolskiego. Jego największą zasługą było przygotowanie podwalin pod struktury przyszłej Armii Wielkopolskiej. Obiecał wówczas poprowadzenie oddziałów powstańczych do czasu przybycia oficera z wyższym stopniem, czyli Józefa Dowbor-Muśnickiego.
  • Franciszek Ratajczak – bohaterski powstaniec. Podczas I wojny światowej walczył na froncie zachodnim. Po wybuchu powstania jego oddział został skierowany do zamku cesarskiego, później w kierunku „Bazaru”. Tego samego dnia zmarł jako pierwsza ofiara Powstania Wielkopolskiego.
  • Józef Dowbor-Muśnicki – dowódca Powstania Wielkopolskiego. Został przysłany do Poznania przez Józefa Piłsudskiego. Poprowadził Armię Wielkopolską do zwycięstwa nad Niemcami, reorganizując oddziały powstańcze i wprowadzając żelazną dyscyplinę.
  • Kazimierz Grudzielski – dowódca frontu północnego. Kiedy wybuchło powstanie, oddał się do dyspozycji Komisariatu Rady Ludowej w Poznaniu. Dzięki doświadczeniu i stopniu podpułkownika objął dowództwo na pałuckim odcinku frontu.
  • Zygmunt Kittel – współorganizator i dowódca powstania w Gnieźnie, następnie komendant miasta. Podjął decyzję o zaatakowaniu Zdziechowy, uczestniczył w walkach o Szubin, jako dowódca opanował Samoklęski, kierował zdobyciem Rynarzewa. Był współorganizatorem 4. Pułku Strzelców Wielkopolskich.

… oraz tysiące innych żołnierzy – mężczyzn i kobiet, zaangażowanych w walkę o wolność Wielkopolan. 

Celem naszego programu edukacyjnego jest zdokumentowanie losów właśnie tych mniej znanych powstańców. Wielkopolska młodzież będzie we własnych miastach i gminach poszukiwała informacji i wspomnień o bohaterach. A biogramy żołnierzy Powstania trafią do specjalnej księgi, które egzemplarz będzie podróżował na pokładzie jachtu s/y Powstaniec Wielkopolski.

KONTAKT

Wesprzyj finansowo inicjatywę programu edukacyjno-żeglarskiego,
poświęconego Powstaniu Wielkopolskiemu.

Pomóż zbudować s/y Powstaniec Wielkopolski!

Wpłać dowolną kwotę na konto numer 22 1090 2590 0000 0001 3379 5581 

Przekaż 1% podatku na nas z projekt: KRS 0000097564
(Wielkopolski Okręgowy Związek Żeglarski).
Na formularzu podatkowym dopisz cel: „Budujemy S/Y Powstaniec Wielkopolski”.

Zapraszamy do kontaktu w celu uzyskania szczegółowych informacji
o projekcie oraz możliwościach jego wsparcia.

WIELKOPOLSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK ŻEGLARSKI
Maciej Olszewski,
tel. 602 709 928,
email: maciej@pozz.poznan.pl
www.powstaniecwielkopolski.pl

____________________